| แคดเมียม (Cd) | อาการและอาการแสดง | โรคอิไต-อิไต

แคดเมียม (Cd)

แคดเมียม เป็นโลหะที่พบในสินแร่สังกะสี ตะกั่วและทองแดง โดยแคดเมียมเป็นผลพลอยได้จากการถลุงแร่ดังกล่าว แคดเมียมเป็นโลหะสีขาวเทา มีลักษณะอ่อนดัดได้ ภาวะพิษจากแคดเมียมเป็นภาวะพิษที่มีความสำคัญทางสาธารณสุขชนิดหนึ่ง เพราะโลหะชนิดนี้อาจมีการปนเปื้อนในสิ่งแวดล้อม และส่งผลกระทบต่อประชากรเป็นวงกว้าง ดังที่เคยปรากฏว่ามีการรับสัมผัสสารแคดเมียมในเขตโทยามา ในลุ่มน้ำจินซู ประเทศญี่ปุ่น พ.ศ. 2493 โดยเกิดจากการปนเปื้อนแคดเมียมในน้ำในระบบชลประทานทำให้มีการปนเปื้อนแคดเมียมในข้าวที่เพาะปลูกและบริโภคในบริเวณดังกล่าว จนเกิดโรค อิไต อิไต (Itai-itai) การปนเปื้อนในครั้งนั้นมาจากการทำเหมืองแร่ สังกะสี ตะกั่ว และทองแดง ในประเทศไทยมีการพบการปนเปื้อนในน้ำและนาข้าว บริเวณแม่ตาวในอำเภอแม่สอด จังหวัดตาก ในพ.ศ. 2547
แคดเมียมถูกดูดซึมเข้าสู่ร่างกายได้ ทางการหายใจ และจากทางเดินอาหาร โดยการดูดซึมในทางเดินหายใจในรูปไอหรือฝุ่นของแคดเมียมและมีการดูดซึมที่ปอดได้ประมาณร้อยละ 25 การดูดซึมนี้จะมากขึ้นถ้ามีการสัมผัสร่วมกับการสูบบุหรี่ ในทางเดินอาหารแคดเมียมจะถูกดูดซึมประมาณร้อยละ 5 และจะถูกดูดซึมเพิ่มขึ้นในผู้ที่มีภาวะขาดแคลเซียมและเหล็กในร่างกาย แคดเมียมในกระแสเลือดจับอยู่กับเม็ดเลือดแดงและการกระจายเข้าสู่ตับและจับกับโปรตีนอัลบูมิน และ metallothionein ในร่างกาย แคดเมียมจะถูกกำจัดออกจากร่างกายทางปัสสาวะและถูกดูดกลับไปสะสมที่ไตทำให้เกิดภาวะพิษต่อไต

อาการและอาการแสดง

อาการเฉียบพลัน เกิดจากการหายใจเอาแคดเมียมในบรรยากาศเข้าไปในปริมาณเกิน 1 มก./ลบ.ม. ใน 8 ชั่วโมงของการทำงาน จะก่อให้เกิดโรคปอดอักเสบสารเคมี และกรณีที่รุนแรงจะเกิดภาวะปอดบวมน้ำ โดยทั่วไปจะเกิดภายใน 1-8 ชั่วโมงหลังจากได้รับไอควัน
การหายใจเอาไปควันแคดเมียมออกไซด์ที่มีระดับสูงเกินกว่า 5 มิลลิกรัมต่อลูกบาศก์เมตร เป็นระยะเวลา 8 ชั่วโมง อาจทำให้เสียชีวิตได้ภายใน 4-7 วัน
ทางการกิน การได้รับแคดเมียมทางการกินอาหารที่เป็นกรดหรือเครื่องดื่ม ซึ่งมีแคดเมียมเกินกว่า 15 มิลลิกรัม/ลิตร ก่อให้เกิดอาการแบบอาหารเป็นพิษ เช่น คลื่นไส้ อาเจียน ปวดท้องท้องเสีย และอาจเสียชีวิตได้จากการช็อคจากการเสียน้ำและเกลือแร่ในร่างกาย หรือไตวาย การกินแคดเมียมเข้าไปเกินกว่า 300 มิลลิกรัมจะทำให้เสียชีวิตได้
อาการเรื้อรัง ฝุ่นแคดเมียมออกไซด์ ทำให้เิกิดพังผืดในเนื้อปอด และเกิดโรคถุงลมโป่งพอง และอาจเปลี่ยนแปลงเป็นพิษแคดเมียมเรื้อรังเฉพาะที่ได้ เช่น ในทางเดินหายใจ และการทำลายไต พบมีโปรตีนในปัสสาวะ ซีด เป็นต้น
นอกจากนี้ผู้ที่ได้รับแคดเมียมเป็นระยะเวลานานจะพบลักษณะผิดปกติของกระดูก ได้แก่ ภาวะกระดูกอ่อน กระดูกพรุน ทำให้กระดูกหักง่าย ผู้ป่วยจะมีอาการปวดกระดูกขา เดินลำบาก และเกิดกระดูกโค้งและหักชนิด pseudofracture เวลาเดินจะปวดและร้องเจ็บ (อิไต อิไต) ทั้งหมดนี้เป็นผลโดยตรงของแคดเมียมต่อเมตาบอลิซึมของกระดูก


itai_itai.jpg

โรคอิไต-อิไต

(คำว่า อิไต-อิไต แปลว่า โอ๊ย โอ๊ย)ปรากฎขึ้นครั้งแรกที่ประเทศญี่ปุ่น แถบแม่น้ำจินสุ เขตโตยามา เนื่องมาจากมีการทิ้งขี้แร่จากการทำเหมืองสังกะสีลงในแม่น้ำสายนี้ ขี้แร่นี้มีแคดเมียมปนเปื้อนอยู่ ชาวบ้านที่ใช้น้ำจากแม่น้ำหรือได้รับแคดเมียมทางอ้อมจากแม่น้ำ เกิดเป็นโรคไต กระดูกผุ เจ็บปวดบริเวณหลังและเอวอย่างรุนแรงมาก และการมีเด็กพิการในอัตราสูงผิดปกติ จึงเป็นที่มาของโรคอิไต-อิไต

  • สาเหตุของโรค มาจากการได้รับแคดเมียมในปริมาณมากเกินไป การสัมผัสแคดเมียมเข้าสูร่างกาย อาจได้จากการกินอาหาร ดื่มน้ำ หรือการหายใจเอาฝุ่นผงแคดเมียม มีบางรายอาจได้จากการสูบบุหรี่ โดยแคดเมียมที่รับเข้าไปจะถูกสะสมที่ตับและไตได้เป็นเวลานาน

  • อาการของโรค ผู้ป่วยจะมีอาการปวดแขน ขา (extremity pain), มีวงแหวนแคดเมียม (yellow ring), ปวดกระดูก (Bone pain), ปวดข้อ (joint pain), มีความผิดปกติที่กระดูกสันหลัง ทำให้มีลักษณะเตี้ย หลังค่อม อาการระยะสุดท้าย ได้แก่ เบื่ออาหาร น้ำหนักลด มีความผิดปกติของ เมทาบอลิซึม โดยส่วนใหญ่ เสียชีวิตจากภาวะไตวาย และการเสียสมดุลของเกลือแร่ (Electrolyte Imbalance)

การเกิดพิษมักพบได้ 2 ลักษณะ คือ

1) ความเป็นพิษเฉียบพลัน จากการหายใจเอาฝุ่น ละอองไอแคดเมียม แล้วมีอาการภายหลังสัมผัส 2-3 ชั่วโมง โดยมีอาการไอ เจ็บหน้าอก เหงื่อออก หนาวสั่นคล้ายอาการติดเชื้อทั่วไป มีอาการระคายเคืองอย่างแรงในปอด หายใจลำบาก ไอ และอ่อนเพลีย
2) ความเป็นพิษแบบเรื้อรัง ผลกระทบต่อทางเดินหายใจ ไตถูกทำลาย มีโปรตีนในปัสสาวะ ร่างกายขับกรดอะมิโน กลูโคส แคลเซียม และฟอสเฟตในปัสสาวะมากขึ้น ทำให้เกิดเป็นนิ่วในปัสสาวะได้






http://youtu.be/OEIXRDoYLig
13 ก.ค.2555


home11 (1).gif
back11.gif

next11.gif


00024619_93434.gif